Vûcut Yapısı Karakterle Bağlantılı mı?
Vücut yapısı ile kişilik özelliklerinin bağıntılı olduğu “şişman insanlar neşeli olur” ya da “gözlüklü, uzun ve zayıf insanlar entellektüel olurlar” gibi halk arasında yaygın olan kalıp yargılarda ortaya çıkar. Bu fikir oldukça eskidir. Shakespeare Jül Sezar’a şöyle dedirtmiştir. “Etrafımda şişman insanlar olsun; derli toplu insanlar, aynı geceleri uyku gibi. Şu Cassius’un zayıf ve aç bir bakışı var; çok fazla düşünüyor; böyle insanlar tehlikelidir. (…) Biraz daha şişman olsaydı” (Shakespeare, Jül Sezar, Perde1, Sahne ii)
İlk kişilik kuramlarından birinde, bireyler vücut yapılarına dayalı olarak üçe ayrılmış ve bu vücut tipleri ile kişilik özellikleri arasında bağ kurulmuştur. (Kretschmer, 1925; Sheldon, 1954). Kısa boylu ve tombul bir kişinin (endomorf) girgin, rahat ve yumuşak huylu olduğu; uzun, zayıf bir kişinin özelliğinin (ektomorf) sakin ve kontrollü olma, sıkılgan olma ve yalnızlıktan hoşlanma özelliklerine sahip olduğu; kasları gelişmiş, iri yapılı bir insanın ise (mezomorf) gürültülü , saldırgan ve fiziksel olarak aktif olduğu düşünülüyordu.
Ancak, vücut yapısı ile belli kişilik özellikleri arasında bağıntı kurma çabaları genelde çok düşük korelasyonlar verir ve çoğu psikolog bu sınıflandırmayı yararlı bir sınıflandırma olarak görmez. İnsanların vücut ağırlığı ve kas gücü yaşla, yeme alışkanlıklarıyla ve egzersizle değişir. Belki girgin ve rahat olan kısa ve tıknaz insanlar tanıyorsunuzdur, ancak muhtemelen aynı vücut yapısına sahip olup, sosyal durumlarda utangaç ve içine dönük insanlar da tanıyorsunuzdur.
Öte yandan bir kişinin fiziğinin kişiliği üzerinde bir etkisi olduğu konusunda pek şüphe yoktur-özellikle yeteneklere koyduğu kısıtlamalar ve diğer insanlarda yarattığı tepkiler yoluyla. Örneğin, kısa boylu ve tıknaz bir kız, balerin, manken, yıldız ya da basketbol oyuncusu olmaya gerçekçi bir şekilde can atamaz; boyu 1.80′in üzerinde olan biri muhtemelen olimpiyatlarda jimnastik dalında yarışamaz. Kuvvetli ve kaslı erkek çocuklar, fiziksel riske girmeye istekli ve girişken olabilirler; daha çelimsiz sınıf arkadaşları ise, erken yaşlarda kavgalardan kaçınmayı ve istediklerini elde etmek için zihinsel yetenelere güvenmeyi öğrenebilirler. Fiziklerimiz belli kişilik özelliklerimizi belirlemez, ancak başkalarının bize davranma şeklini, başkalarıyla ilişkimizin türünü ve aradığımız ya da kaçındığımız durum türlerini etkileyerek kişiliklerimizi şekillendirebilir.
Kaynak:
Psikolojiye Giriş 2
Sosyal Yayınlar1995 Sayfa: 526
Rita L. Atkinson
Richard C. Atkinson
Ernest R. Hilgard
www.psiklojikdanisman.org
Ne elbiseler gördüm içinde adam yoktu.
Ne adamlar gördüm üzerlerinde elbiseleri yoktu. Mevlana
Son Yorumlar